آنالیز زیباشناسی صورت

در طول تاریخ همواره بشر سعی نموده تعریفی برای زیبایی بیابد ماهیت مبهم زیبایی همواره شعرا، فلاسفه و هنرمندان را به خود مشغول نموده، کوشش کرده اند تا تعریفی برای آن بیابند. اگرچه ،زیبایی مفهومی آشکار برای همه ماست ما به عنوان جراح باید نگاه علمی تری به مقوله زیبایی داشته باشیم تا جهت انجام یک عمل موفقیت آمیز، قادر به فرمول بندی مراحل عمل باشیم. اما علاوه بر آن باید تعریف درستی از غیر طبیعی بودن داشته باشیم تا بتوانیم اختلالات مادرزادی و ناهنجاریهای صورت را تشخیص دهیم.

مصر باستان، نسبتهای زیباشناسی صورت را به شکلی ایده آل در هنر ترسیم نمود. اگرچه پیش از فلاسفه یونان که به مطالعه زیبایی پرداختند زیباشناسی به عنوان یک رشته علمی به طور رسمی مطرح نشده بود از دید افلاطون و ارسطو، زیبایی ،تقارن هماهنگی و هندسه بود. در قرن پنجم پیش از میلاد یک مجسمه ساز یونانی به نام پولیکلیتوس زیبایی را هماهنگی قرینه تمام اجزا تعریف کرد به گونه ای که نتوان هیچ چیزی به آن افزود یا کاست زیبایی این اجزای هماهنگ به ناظر وابسته نبوده و از دید هر کسی زیبا بودند.<br>این نظرات بعدها توسط هنرمندان رنسانس که برای ظاهر انسان تناسبهای ایده آل وضع نمودند بازنگری شدند . داوینچی با مطالعه آناتومی، نسبتهای ایده آل صورت را فرموله کرد و نیمرخ صورت را به سه قسمت مساوی تقسیم نمود. صحت علمی لئوناردو به وسیله Vesalius به چالش کشیده شد اما زیبایی هنری آن غیرقابل انکار .است دیگر هنرمند دوران رنسانس که از تناسبات ایده Vitruvian الهام گرفت، نقاشی آلمانی به نام آلبرت دورر (Durer) بود. دورر انگشت خود را واحد اندازه گیری در نظر گرفت تا سیستمی برای نسبتهای کل بدن بسازد و در سال ۱۵۲۸ چهار جلد کتاب در مورد نسبتهای بدن انسان منتشر کرد. دورر، نیمرخ صورت را به چهار قسمت مساوی تقسیم نمود و متوجه شد که طول بینی و گوش برابر است.

ایده آلهای هنری در دوران باستان شکل گرفت و از دوره رنسانس برای قرنها بر هنر غرب سایه افکند. در قرن بیستم Leslie Farkas که یک آنتروپومتریست بود با اندازه گیری نسبت های صورت ۲۰۰ زن، مشتمل بر ۵۰ مدل ایده آل های کلاسیک را زیر سؤال برد. نتایج او نشان داد که بعضی از این مدلهای کلاسیک چیزی جز ایده آل سازی هنری نیستند با این حال گرچه عوامل فرهنگی و اجتماعی بر ایجاد ذهنیت در مورد زیبایی تأثیر می گذارند ایده آلهای ،زیبایی، محک زمان را از گذرانده و همچنان پابرجاست. مواردی که در مقالات جراحی پلاستیک ذکر میشوند غالباً بر پایه کارهای Powell و Humphreys است که در ۱۹۸۴ این مطالب را در کتابی تحت عنوان تناسبات زیباشناسی صورت گرد آوردند.

نشانه های آناتومیک و نقاط مرجع

آنالیز صورت به نشانه های آناتومیک بافت نرم و اسکلتی بستگی دارد. نخستین بررسی صورت بررسی قرینگی است اگر صورت را به دو نیمه ، مساوی تقسیم کنیم و نقاط میانی صورت روی خط محور قرار گیرند به ندرت دو نیمه صورت کاملاً قرینه خواهند بود. عرض صورت با تقسیم صورت به پنج قسمت مساوی بررسی می شود. عرض یک چشم فاصله بین دو چشم و عرض قاعده بینی برابر بوده و هر کدام باید یک پنجم پهنای کل صورت باشند.<br>طول صورت را با دو روش میتوان سنجید اولین روش همانند روشی که داوینچی شرح داده بود صورت را به سه قسمت مساوی تقسیم میکند. روش دوم یک سوم فوقانی را اندازه نمیگیرد چون محل رویش موها به طور معمول دارای گوناگونی زیادی در افراد مختلف میباشد. با این روش قسمت میانی صورت ٪۴۳ و قسمت تحتانی آن ٪۵۷<br>کل طول اندازه گیری شده میباشند.

آنالیز اجزا

صورت به واحدهای زیباشناختی تقسیم میشود شکل که هر یک زیر واحدهایی دارد. واحدهای اصلی که به طور کلاسیک برای آنالیز صورت توصیف شدهاند شامل پیشانی چشمها ،بینی لب،ها ،چانه گوشها و گردن میباشند. هر واحد و زیر واحدهای آن دارای خصوصیاتی از جنبه‌های ضخامت پوست، رنگ، بافت و طرح ساختمان زمینه‌ای می‌باشد. طراحی دقیق برش‌های جراحی و ترمیم آنها نیازمند بررسی کل یک واحد یا زیر واحدهای آن می‌باشد.

پیشانی

پیشانی بین خط رویش مو و برجستگی بین دو ابرو واقع شده و یک سوم فوقانی صورت را می‌سازد تحدب ملایم پیشانی در نمای نیمرخ از دید زیباشناختی زیباترین فرم پیشانی است. زاویه نازوفرونتال از تقاطع خطی که قاعده بینی را به گلابلا وصل می‌کند با خط مماس بر سطح دور سوم بینی ایجاد می‌شود. محدوده مناسب این زاویه از دید زیباشناختی بین ۱۱۵ الی ۱۳۵ درجه است.

بینی

بینی در یک سوم میانی صورت قرار گرفته است از آنجا که بینی در وسط صورت قرار دارد و بارزترین واحد زیباشناختی صورت است در رابطه با سایر اجزای صورت به خصوص چانه لب‌ها و ابروها بررسی می‌گردد

ارتباط بینی و صورت

Powell و Humphreys ارتباط بینی و صورت را تبیین نمودند. ارتباط بینی و صورت شامل زاویه نازوفرنتال زاویه نازولبیال زاویه ناز وفاسیال و زاویه نازومنتال می‌باشد.<br>زاویه ناز و فرانتال پیش از پیش از این در همین فصل در بحث مربوط به پیشانی توضیح داده شد. زاویه نازولبیال، زاویه بین کولوملا و لب فوقانی است. این زاویه باید در خانم‌ها بین ۹۵ الی ۱۱۰ درجه و در آقایان بین ۹۰ تا ۹۵ درجه باشد.<br>زاویه ناز و فسیال زاویه بین دور سوم بینی و صفحه صورت است.<br>این زاویه از تقاطع خط عمودی که به صورت مماس از گلابلا تا نوک چانه رسم شده و خطی که نازیون را به نوک بینی متصل می‌سازد ایجاد می‌شود اندازه ایده آل این زاویه ۳۶ درجه است اما می‌تواند از ۳۰ الی ۴۰ درجه نیز تغییر کند خطی که ابتدای نازیان را به نوک بینی وصل می‌کند با تقاطع با خطی که نوک بینی را به نوک<br>چانه متصل می‌سازد زاویه نازومنتال را تشکیل می‌دهد محدوده طبیعی این زاویه بین ۱۲۰ الی ۱۳۲ درجه است و در صورت فقدان هماهنگی چانه یا لب در صورت مخدوش می‌شود.

برجستگی و انحنای بینی

اندازه‌گیری برجستگی و انحنای بینی جهت تعیین زیبایی بینی ضروری است انحنای نوک بینی اغلب کمانی از یک دایره است که مرکز آن کانال گوش خارجی است انحنای قسمت فوقانی کمان بیشتر و قسمت تحتانی کمتر است.<br>چندین روش برای آنالیز برجستگی نوک بینی و تعیین طول بینی به کار رفته‌اند. Simons برجستگی نوک بینی را نسبت به لب فوقانی سنجید.برجستگی تقریباً با طول لب فوقانی برابر و نسبت یک به یک دارند در روش Goode از نازیون به شیار پره بینی خط عمود رسم نموده خط عمود دیگری از شیار پره بینی به نوک بینی می‌کشیم خطی نیز از نوک بینی به نازیون رسم می‌کنیم نسبت طول خط عمود( از شیار پره بینی به نوک بینی) به طول بینی خط نازیان تا نوک بینی باید ۰/۵۵ الی ۰/۶۰ باشد اگر مقدار این نسبت صحیح باشد زاویه نازوفاسیال تقریباً ۳۶ درجه است. Grumley و Lanser از روش مشابهی استفاده کرده و یک مثلث قائم الزاویه ۳-۴-۵ به کار می‌برند که وتر آن طول بینی بوده و برجستگی بینی کوچک‌ترین ضلع آن می‌باشد .

چانه

چانه در یک سوم تحتانی صورت قرار گرفته و برای اندازه‌گیری آن می‌توان از شیار منتولبیال تا منتون را اندازه گرفت.<br>در بررسی گردن یا بینی چانه یک جز اساسی است اغلب بررسی‌های راینوپلاستی با بررسی تناسب چانه و برجستگی این بینی و هماهنگی صورت شروع می‌شوند Gonzales Ulloa برای تعیین وضعیت ایده‌آل چانه از خطی استفاده نمود که نازیان را به پوگونیون متصل نمود و قالب غالباً عمود بر صفحه افقی فرانکفورت است.